ΑΠΟΨΕΙΣ

Ωδή στη Ρετσίνα

  01/12/2020

του Θέμου Νικολετόπουλου

 

26.11.2020: Η Μάρνι είναι μια πανέμορφη, ερωτικά ψυχρή και πολύ ικανή γυναίκα που ληστεύει τους εργοδότες της αλλάζοντας συνεχώς ταυτότητες, παραμένοντας εξαιρετικά γοητευτική και ταυτόχρονα συναισθηματικά απόμακρη. Βιβλίο του Γουίνστον Γκράαμ το 1961, ταινία του Χίτσκοκ το 1964 και όπερα του Nico Muhly το 2017 με την καταπληκτική Isabel Leonard, που εμείς παρακολουθούμε απόψε για δεύτερη φορά γιατί μας άρεσε πολύ την πρώτη (εδώ).

Η Ρετσίνα είναι ένα αρχαιοελληνικό κρασί που έχει επιζήσει ως τις μέρες μας, αλλάζοντας ταυτότητες, στυλ και εραστές όλων των κοινωνικών στρωμάτων, επίσης με εξαιρετική επιτυχία. Πίσω από κάθε προσωπείο κρύβεται πάντα, όπως και στη Μάρνι, η ίδια περσόνα. Ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW ισχυρίζεται πως αν ήταν ιταλικής προέλευσης, οι σημερινοί εραστές της θα ήταν αποκλειστικά αριστοκράτες, του χρήματος τουλάχιστον, ενώ οι υπόλοιποι από εμάς θα την βλέπαμε από μακριά, όπως μια κλασάτη λευκή Βουργουνδία.

fasolada1.jpgΗ φασολάδα που ο υπογράφων μαγείρεψε αργά με πλατύσπερμα Πρεσπών, από βραδύς για να χυλώσει και μετά έψησε με φλόγιστρο την απαραίτητη ρέγγα, για συνοδεία με τις ελιές και τη ρετσίνα του Σταμάτη Μυλωνά από την Κερατέα, ζυμωμένη με εκλεκτό ρετσίνι χαλεπίου πεύκης. Άνοιξε τον υπολογιστή, συνέδεσε το στερεοφωνικό και έστησε το σκηνικό για να παρακολουθήσει, μαζί με τον επί τέλους αφιχθέντα Γκοντό, την παράσταση σε δωρεάν αναμετάδοση από την Metropolitan Opera (ΜΕΤ).

Η Leonard είναι καλύτερη από την Τίπι Χέντρεν του Χίτσκοκ, καλύτερη και απ’ ό,τι θα ήταν η Γκρέις Κέλυ. Κλασάτο πρόσωπο, χωρίς αριστοκρατικά φτιασίδια, δείχνει εσωτερική δύναμη, ένα ηφαίστειο κλειδωμένων συναισθημάτων που κρατούν το, μέσα στην ανέραστη νεύρωση, κορμί σε μια διαρκή ένταση, την οποία όμως μαντεύεις πίσω από υπέροχα σίξτις πανωφόρια σε εκτυφλωτικά χρώματα, που κάνουν με τη σειρά τους αντίθεση με τα συντηρητικά πιε ντε πουλ και πετί καρώ φορέματα. Καταπληκτική τόσο ως ηθοποιός, όσο και ως σοπράνο.

 

MylonasRetsina.jpgΗ Ρετσίνα ανοίγει και ξεδιπλώνεται με τη χαρακτηριστική της άνεση τόσο στα χειροποίητα Lallement των 400 ml, όσο και στα απλούστερα ποτήρια. Είναι ήδη ένα χρόνο στη φιάλη και το χρώμα παραμένει ανοιχτό λεμονί, αλλά η μύτη, α, η μύτη! Αντί για δεντρολίβανα και μαστίχες που περιμέναμε βρίσκουμε αποξηραμένα άνθη εσπεριδοειδών και φλούδες από πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια και κουμκουάτ, άχυρο, μέλι και κηρήθρα, σε ένα χαρμάνι χωρίς ραφές, ένα σύνολο που αντί να θυμίζει new age ρετσίνες παραπέμπει σε φίνα ανάμνηση της παλιάς γλυκόπιοτης ρετσίνας, πολύ κομψότερης αντί στιβαρής. Τα ίδια εσπεριδοειδή και λοιπά σε ένα στόμα τόσο κομψό στον πλούτο και την ισορροπία του, που το θεωρείς μέτριου όγκου, μέχρι να συνειδητοποιήσεις πως συνοδεύει την άψογα χυλωμένη φασολάδα, τις ελιές και τη ρέγγα σαν γεννημένη αλήτισσα. Η επίγευση διαρκεί πολύ, όσο και οι μακρές, νευρωτικές, αλλά υπέροχες φωνητικές ακροβασίες της Μάρνι: αρμονία και ηδονή. Η παράσταση συναρπαστική, αλλά χάνουμε πλάνα επειδή η φασολάδα σκοτώνει και η ρετσίνα σέρνει με τα μεθυστικά αρώματα και το μακρό τελείωμα. Υπάρχουν και οι ελιές... Ναι, θα μπορούσα να είχα ψήσει απλά τη σπανακόπιτα που έφτιαξα προχτές, αλλά τότε δεν θα είχα τέτοιο αφήγημα, γιατί θα πίναμε μαλαγουζιά.

 

marnie-seated_Cover.jpgΣτο ντιβάνι του Ψ η Μάρνι πλαισιωμένη από τα πολύχρωμα άλτερ έγκο της βυθίζεται στο υποσυνείδητο, ενώ εμείς απολαμβάνουμε την έκπληξη στα ποτήρια συλλογιζόμενοι τα άλτερ έγκο της Ρετσίνας, της οποίας ηλικιακά προτιμούμε τουλάχιστον την πρώιμη κομψή ωριμότητα, όπως εδώ. Κλασικός μοντερνισμός από  σαββατιανό διατηρεί την αγνότητα του κρασιού που δεν το έχει αγγίξει ξύλο βαρελιού και δεν έχει ακόμα εμφανίσει την τροπική εξέλιξή του στο χρόνο, αντίθετα με το ρετσίνι, τα πολύπλοκα αρώματα του οποίου παραμένουν στο ποτήρι ακόμα και όταν αυτό έχει αδειάσει. Λείπουν τα άλτερ έγκο βεβαίως, οι βαρελάτες, οι ορεινές από ροδίτη, οι κομψές από ασύρτικα ή οι νησιώτικες από αθήρι και κάπου 13 ΠΟΠ αν δεν απατώμαι, αλλά αν τις είχαμε εδώ απόψε θα καταλήγαμε εμείς στο ντιβάνι του Ψ.

Η ΜΕΤ μεγαλούργησε με καταπληκτικά σκηνικά, ενώ υπάρχουν πλάνα που θυμίζουν De Chirico, Magritte… Η κίνηση των τραγουδιστών και των κομπάρσων επαναπροσδιορίζει αυτήν την όπερα ως μία απολύτως σύγχρονη μορφή θεάματος, χωρίς άριες, πιο κοντά στο θέατρο. Η ρετσίνα Μυλωνά, από τη μεριά της, μαζί με τις υπόλοιπες τής νέας γενιάς, επαναπροσδιορίζουν συναρπαστικά ένα αρχαίο ελληνικό κρασί που είμαστε ακόμα τυχεροί να απολαμβάνουμε σε τιμή ευκαιρίας. Η δομή και η αρωματική πολυπλοκότητα δείχνουν τη δύναμη του αρχαίου αφηγήματος, που διατηρεί και θα διατηρεί την ικανότητα να εμπνέει τους δημιουργούς και να μεταμορφώνεται σαγηνευτικά, ακριβώς όπως η Μάρνι.

 

Rega.JPGΕπίλογος: Η όπερα συνεχίζεται πλέον δίχως κρασί (κράτησε όμως μιάμιση ώρα), μόνο με λίγο στίλτον να παίρνει τα απόνερα της ρέγγας. Όσο η πλοκή ξεδιπλώνεται αναλογιζόμαστε με τον Γκοντό πόσες εκδοχές της ρετσίνας ακόμα έχουμε να δοκιμάζουμε... και ναι, είμαστε τυχεροί, είναι πολλές· κάποιες εντυπώσεις σίγουρα θα τις μοιραστούμε ξανά μαζί σας.

Υ.Γ. Η ρέγγα είναι του Καραγκούνη από το Βόλο, στα καλά σούπερ μάρκετ. Χρυσοκαπνιστή, αυστηρά χύμα, αφού σε κενό αέρος αλλάζει η γεύση και χάνεται αυτή η υπέροχη αφράτη ζουμεράδα. Καθαρίζουμε με γάντια μιας χρήσης, τεμαχίζουμε, μαρινάρουμε σε λεμόνι 120’ και φυλάμε σε ελαιόλαδο. Ρίγανη προαιρετική, αλλά η αλήθεια είναι πως τη θέλει. Φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι επιτρέπεται, αλλά με μέτρο αν πίνουμε κρασί.