ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Οκτώ μαλαγουζιές, τρία στυλ κι ένα βιβλίο

  15/07/2020

Κείμενο & Γευστική Δοκιμή: Αργύρης Καλλιανιώτης

Βιβλίο: Σταυρούλα Κουράκου («Μαλαγουζιά – Η Σταχτοπούτα των Ελληνικών Κρασοστάφυλων»)

 

malagousia.jpgΦωτό: Βιβλίο Αμπελογραφία, Μανόλης Ν. Σταυρακάκης, εκδ. ΤροπήΤι σχέση μπορεί να έχουν ο Δον Κιχώτης, ο Λόρδος Βύρων και οκτώ ελληνικά κρασιά του 2019; Την ποικιλία μαλαγουζιά και ένα βιβλίο. 

Τέσσερα περίπου χρόνια πριν από το έτος που θα μείνει στην ιστορία ως αυτό του Covid-19, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του Φοίνικα το βιβλίο «Μαλαγουζιά – Η Σταχτοπούτα των Ελληνικών Κρασοστάφυλων», με συγγραφέα την οινολόγο Σταυρούλα Κουράκου. Στο, όλων κι όλων, 35 καθαρών και μάλιστα μικρών, αλλά περιεκτικών σελίδων πόνημα, ο αναγνώστης μπορεί να μάθει εύκολα και γρήγορα τα της καταγωγής και ιστορίας της μαλαγουζιάς, για την εξέλιξή της στους ελληνικούς αμπελώνες, για τα χαρακτηριστικά της ως ποικιλία αμπέλου, αλλά και για τους οίνους που παράγονται από αυτήν. Η εύληπτη και όπως πάντα τεκμηριωμένη από την πένα της εν λόγω συγγραφέως πληροφορία εντυπώνεται απολαυστικά και η ανάγνωση θα διαρκέσει περίπου όσο δύο ποτήρια κρασιού… μαλαγουζιάς.

Από το συμπέρασμα στο βιβλίο της κας Κουράκου αναφέρεται πως «… η μαλαγουζιά είναι μια σπάνια ελληνική αρωματική ποικιλία, που διατηρεί τα αρωματικά στοιχεία της όπου και αν καλλιεργηθεί. Τη διαφορά στην ποιότητα των οίνων του ίδιου αμπελώνα την κάνουν η εμπειρία του οινοποιού, καθώς και η ηλικία των φυτών. Ξεκίνησε ξεχασμένη στη νοτιοδυτική άκρη της Αιτωλοακαρνανίας και μέσα σε λιγότερο από 20 χρόνια έγινε πανελλαδική. Ορισμένοι πιστεύουν ότι δεν θα αργήσει να διεθνοποιηθεί».

 

Τα στύλ

Αυτή ακριβώς η πανελλαδική εικόνα της μαλαγουζιάς αποτυπώνεται θαυμάσια σήμερα, κατά τη δοκιμή οκτώ κρασιών της από διάφορες αμπελουργικές ζώνες της χώρας και οκτώ διαφορετικούς οινοποιούς. Επιβεβαιώνεται, έτσι, πως η μαλαγουζιά διατηρεί τα αρωματικά στοιχεία της όπου και αν καλλιεργηθεί, ενώ όντως το δίπτυχο εμπειρία οινοποιού – ηλικία φυτών διαφοροποιούν δραματικά την εικόνα κάθε κρασιού της ποικιλίας. Η εν λόγω, μάλιστα, διαφοροποίηση οδηγεί, σύμφωνα με τα δοκιμαζόμενα κρασιά, σε τρία στυλ: 1) Το έντονα ξηρό και φινετσάτο, ταιριαστό για κατανάλωση σε wine bar, στα όρθια ή σε καναπέ, με finger food ή και με ψάρια και θαλασσινά, 2) Το ιδιαίτερα εξωτικό και λιπαρό, ιδανικό για υψηλή γαστρονομία και 3) Το ώριμο και γεμάτο, άψογο πλάι σε μεσογειακή και κλασική ελληνική κουζίνα (ανάλογα με την περίπτωση και τα τρία στυλ έχουν δυνατότητες παλαίωσης αρκετών ετών, τα δύο πρώτα περισσότερων).

 

Η σύμπτωση

Όσο για τη σχέση Δον Κιχώτη και Λόρδου Βύρωνα με τη μαλαγουζιά, σύμφωνα και με το προαναφερόμενο βιβλίο, αυτή είναι η εξής: ο μεν Μιγκέλ ντε Θερβάντες, συγγραφέας του Δον Κιχώτη, έχασε το χέρι του τραυματιζόμενος στη θρυλική ναυμαχία της Ναύπακτου το 1571, ο δε μεγάλος φιλέλληνας Λόρδος Βύρων άφησε από τις κακουχίες την τελευταία του πνοή στο Μεσολόγγι το 1824, αγωνιζόμενος για τη λευτεριά του ελληνικού λαού. Αυτές οι δύο είναι οι χαρακτηριστικές πόλεις της περιοχής καταγωγής της μαλαγουζιάς. Σύμπτωση αποτελεί δε ότι η γευστική δοκιμή των παρουσιαζόμενων κρασιών έγινε στο Βύρωνα, το προάστιο της Αθήνας που ονομάστηκε έτσι από τον προαναφερόμενο φιλέλληνα.

 

  • Ξηρές και φινετσάτες μαλαγουζιές

1.jpg

Το κρασί Μικρόκοσμος Κτήμα Ζαφειράκη, από γηγενείς ζύμες, που αποτελεί και νέα, άκρως ενδιαφέρουσα για την έκφραση της ποικιλίας, κυκλοφορία, έχει ήπια και δροσιστική μύτη με βοτανικότητα. Αχλάδι, μήλο, ροδάκινα και βερίκοκα σε φόντο εσπεριδοειδών συμπληρώνονται από αναπάντεχη και ευχάριστα υφάλμυρη ορυκτότητα. Το ντελικάτο στόμα γίνεται πιο λιπαρό στην εξέλιξη, πάντα σε ισορροπία με την οξύτητα, βγάζοντας αρμονικά ορυκτότητα και φρούτο, με ικανοποιητικής διάρκειας επίγευση.

 

Απολαυστική είναι η μύτη στη Μαλαγουζιά της Μικροοινοποιίας Μυλωνά, με εξαιρετικό πλούτο και φινέτσα, με βοτανικότητα, με ροδάκινα και βερίκοκα και σε δεύτερο πλάνο εσπεριδοειδή. Αυτά, δηλαδή τα εσπεριδοειδή επικρατούν στο έξαφνα ελαφρύ και όλο φρεσκάδα στόμα, με λεμονάτη αίσθηση, η οποία συνεχίζεται και στην επίγευση εσπεριδοειδών.

 

Με λεμονάτη, ελαφρά βοτανική και ήπια μύτη, η Μαλαγουζιά της οινοποιίας Τετράμυθος έχει άκρως χυμώδη χαρακτήρα. Εκτός από λεμόνι βγάζει κίτρο, μοσχολέμονο, αλλά και φραγκοστάφυλα. Το επίσης ήπιο στόμα είναι αρμονικό, έντονα ξηρό και στρογγυλό και έρχεται σε ευχάριστη αντιδιαστολή με την επαρκή οξύτητα. Τα αρώματα μύτης παραμένουν στην αρκετά μεγάλης διάρκειας επίγευση.

 

 

  • Εξωτικές και λιπαρές μαλαγουζιές

2.jpg

Με το πέρασμα από βαρέλι να φαίνεται, προς το παρόν, μόνο στο υπέροχα χρυσαφίζον χρώμα της, η Μαλαγουζιά από το Κτήμα Γεροβασιλείου είναι ξεχωριστή. Κατ’ αρχάς, η βοτανικότητα, η φυτικότητά και ο εξωτισμός της (πάμπολλα εξωτικά φρούτα) είναι τέτοιας ποσότητας, που θυμίζουν τα αρώματα μιας κορυφαίας… μπίρας IPA, όπως της τα προσφέρει η γενναία ποσότητα εξωτικού λυκίσκου. Η μύτη, λοιπόν, είναι εκρηκτική, φρέσκια, εξωστρεφής, πολύ νεανική και σύνθετη. Το παχύ στόμα βγάζει τη φυτικότητα και τη βοτανικότητα σε φόντο, δίνοντας έμφαση στα εξωτικά φρούτα της μύτης. Αρωματικά, όμως, παραμένει σύνθετο και έντονο. Η οξύτητα είναι αρκετή για να τιθασεύσει την άφθονη λιπαρότητα, που μένει ευχάριστα και στη μακρά επίγευση.

 

Έντονη μύτη με εξωτικά φρούτα (φρούτα του δάσους, λίτσι, τοματάκι Μεξικού), βοτανικότητα και φυτικότητα έχει η Malagouzia Μανωλεσάκη που επίσης θυμίζει εξωτικό λυκίσκο καθώς και  μέλι ακακίας. Το ανάλογο αρωματικά, αλλά σχετικά ελαφρύ στόμα έχει έντονη και λεμονάτη οξύτητα, που μένει και στην επίγευση.

 

 

 

 

 

  • Ώριμες και γεμάτες Μαλαγουζιές

 3.jpg

Η μύτη της Μαλαγουζιάς Παγγαίον Βιολογικός Οίνος είναι ακόμα κλειστή. Θυμίζει αποξηραμένα άνθη, φρούτα και βότανα, αλλά προς το παρόν με πολλή διακριτικότητα. Το ζεστό στόμα είναι ήπιο, στρογγυλό και αρκετά γεμάτο και κατ’ αυτόν τον τρόπο οδηγεί στη μέτριας διάρκειας επίγευση.

 

Ο ώριμος και ζουμερός γιαρμάς είναι το χαρακτηριστικό φρούτο στη μύτη του κρασιού Χρυσή Tzivani, από την οποία δεν λείπει και το δροσιστικό λεμόνι. Ο όγκος, και γενικότερα το βάρος του στόματος, ισορροπούν με την οξύτητα του εντελώς μεσογειακού αυτού κρασιού. Γεμάτη είναι και η μέτριας διάρκειας επίγευσή του.

 

Όλοι σχεδόν οι αρωματικοί χαρακτήρες μιας κλασικής μαλαγουζιάς βγαίνουν στο κρασί Διαδρομές Κτήμα Στροφιλιά, αλλά με μέτρια έως διακριτική ένταση (φυτικότητα, βοτανικότητα, εξωτικά φρούτα και εσπεριδοειδή). Στο στόμα, όπου αφήνει μια ελάχιστα γλυκιά αίσθηση (όχι όμως από υπολειπόμενα σάκχαρα), έχει ευχάριστη ζεστασιά και ωριμότητα.