ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Οινοποιεία και κρασιά της Πάρου

  24/08/2020

της Νίκης Μηταρέα

 

Μετά το άρθρο της για τον αμπελώνα της Πάρου (διαβάστε το εδώ), η Νίκη Μηταρέα, έχοντας βαθιές σχέσεις με το νησί, επιστρέφει σκιαγραφώντας τα οινοποιεία της Πάρου, τους ανθρώπους πίσω από αυτά και βέβαια τα κρασιά τους.

 

MORAITIS_WINERY.jpgΚτήμα Μωραΐτη

Το οινοποιείο της οικογένειας Μωραΐτη, που βρίσκεται στην Νάουσα της Πάρου, έχει ιστορία πολλών ετών. Αντιπροσωπεύει την ενασχόληση τεσσάρων γενεών της οικογένειας με το κρασί, σε πορεία με διάρκεια μεγαλύτερη του αιώνα. Ο παππούς Μανώλης ξεκίνησε το 1910 τη δραστηριότητά του στα αμπέλια, καλλιεργώντας τη δική του παραγωγή, αλλά συγκεντρώνοντας και σταφύλια από όλο το νησί. Παράλληλα, με δικό του καΐκι μετέφερε τα βαρέλια με το κρασί σε διάφορα μέρη. Ο γιός του Θεόδωρος φρόντιζε την οινοποίηση μέχρι το 1967, όταν έκανε και την πρώτη του εμφιάλωση.  Το 1980 τη σκυτάλη παρέλαβε η τρίτη γενιά, ο Μανώλης Μωραΐτης και έβαλε τη δική του υπογραφή στην ιστορική διαδρομή του οινοποιείου. Η δραστηριότητα της οικογένειας στο χώρο του κρασιού συνεχίζεται και σήμερα και ενισχύεται από την τέταρτη γενιά, τους γιούς του Μανώλη, Θοδωρή και Σάββα. Η 4η γενιά καλλιεργεί βιολογικά τον ιδιόκτητο αμπελώνα 100 στρεμμάτων με γνωστές και σπάνιες γηγενείς ποικιλίες του νησιού. Συνδυάζει τη μακρόχρονη παράδοση με τη σύγχρονη τεχνολογία και παράγει κρασιά που αναδεικνύουν το μοναδικό τερουάρ της Πάρου. Στόχος είναι η αξιοποίηση των γνωστών γηγενών ποικιλιών του νησιού, μονεμβασιά και μαντηλαριά, αλλά και η ανάδειξη των πιο σπάνιων, όπως βάφτρα, καραμπραΐμι, μαλουκάτο, ποταμήσι κ.ά., ώστε να διασωθεί μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα του παριανού αμπελώνα. Ωστόσο, το οινοποιείο αξιοποιεί και άλλες ποικιλίες, όπως το αηδάνι μαύρο, τη μαλαγουζιά και το ασύρτικο. Από το 2001, το παλιό οινοποιείο του κτήματος είναι επισκέψιμο. Έχει γίνει ένας όμορφος, πετρόκτιστος πολυχώρος που υποδέχεται φίλους του κρασιού, αλλά και πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις και βέβαια γευσιγνωσίες σε ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες. Δίπλα βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του νέου και σύγχρονου οινοποιείου, που περιλαμβάνουν κάθε απαραίτητο μηχάνημα για την παραγωγή, την ωρίμαση και την παλαίωση οίνων.

Πολυπληθής και πολυποίκιλη η παραγωγή του κτήματος, αφορά σε κρασιά καθιερωμένα, όπως είναι οι σειρές Μελτέμι, Συλλογή Μωραΐτη, Κτήμα Μωραΐτη και βέβαια τα ΠΟΠ Πάρος σε διάφορες εκδοχές ωρίμασης και παλαίωσης, αλλά και νέες ή σχετικά νέες κυκλοφορίες όπως το περιορισμένης παραγωγής Θαψανά (1.500 φιάλες), που κυκλοφόρησε το 2018 και είναι σίγουρα ένα από τα καλύτερα κρασιά της οινοποιίας από μονεμβασιά αυτόριζων αμπελιών 90 ετών. Ξεχωρίζει επίσης το ροζέ Damerale από παλαιό αμπελοτόπι της περιοχής Νταμιραλίς που φυτεύτηκε εκ νέου πριν από 10 χρόνια και το 2019 έδωσε για πρώτη φορά το εν λόγω κρασί από αηδάνι μαύρο, μαυράθηρο και μονεμβασιά, σε αναλογίες 50%, 40% και 10%. αντίστοιχα. Σημαντική είναι η δουλειά του κτήματος και στα γλυκά κρασιά (Άμμα, ΠΟΠ Malvasia Πάρος, επίσης και σε διαφορετικές παλαιώσεις), ενώ παράγει και το κρασί Amphora Πάρος (λευκό ΠΟΠ), σε αμφορέα.

 

Moraitico.jpgΟινοποιείο Μωραΐτικο

Από το αμπέλι του Γιώργου Μωραΐτη στη Νάουσα της Πάρου ατενίζεις τη θάλασσα και τους ασημένιους βράχους στις Κολυμπήθρες. Όταν γυρίσεις το βλέμμα στη παριανή γη χαζεύεις τις ξερολιθιές που απλώνονται σαν ζωνάρια, για να χωρίσουν τα αμπέλια, τις ελιές και το κριθάρι. Τα παλιά αμπέλια ενθαρρύνονται να αναπτυχθούν προς το έδαφος. Έρπουν στο χώμα, να προφυλαχθούν από τα μελτέμια και να αντλήσουν όση γίνεται από την υγρασία της γης, που αναγκαστικά υποκαθιστά το νερό.

Ο Γιώργος Μωραΐτης είναι γεννημένος μέσα στον παριανό αμπελώνα και τον γνωρίζει σε βάθος. Μετά τις σπουδές του στην οινολογία συνέχισε τη μακρά, τριών γενεών, οικογενειακή παράδοση με προσωπική αναζήτηση και πάθος για βελτίωση της τοπικής παραγωγής. Ακατάπαυστα, ξεκινά από την αυγή για να συναντήσει τα αμπέλια του και συνεχίζει ακούραστος να αναζητά καθημερινά το καλύτερο που μπορούν να δώσουν τα σταφύλια του νησιού του. Για να κρατά την πρωτοπορία στην παραγωγή οίνων υψηλής ποιότητας από την Πάρο. Έτσι κι αλλιώς, το κρασί υπάρχει στο DNA του. Εξ αιτίας του ακολούθησε σπουδές οινολογίας. Το θεωρεί καθαρά προσωπική υπόθεση και δεν πτοείται από το τουριστικό κύμα.  Έτσι, το 1976 αποφάσισε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του. «Τότε έκανα την πρώτη εμφιάλωση», λέει και προσθέτει με πάθος: «καλλιεργώ τον 40 στρεμμάτων βιολογικό αμπελώνα μου με τις γηγενείς ποικιλίες μαλαγουζιά, μανδηλαριά, μονεμβασιά και μαυροτράγανο. Τα αμπέλια θέλουν μεγάλη φροντίδα, πολλή και προσωπική εργασία. Άλλωστε, το καλό κρασί το δίνει το αμπέλι». Στο μικρό και γοητευτικό οινοποιείο Μωραΐτικο, τα δρύινα βαρέλια φιλοξενούν τον παριανό οίνο. Τα κρασιά που εμφιαλώνονται ακούν στο όνομα «Του Νησιού», λευκό και ερυθρό και «Ροδί του Νησιού», ροζέ, φυσικά.

 

alisafi.jpg Alissafi

Στη συναρπαστική περιπέτεια του οίνου θέλησε να βουτήξει πριν μερικά χρόνια ο αρχιτέκτονας Αδάμ Κωστίκας. Ξεκίνησε, έτσι, το ταξίδι της αμπελοκαλλιέργειας το 1995, αγοράζοντας κτήμα στην Πάρο. Υιοθετώντας τη βιολογική γεωργία στις τοπικές ποικιλίες πήρε την απόφαση να στήσει το μικρό οινοποιείο Alissafi. Από πρώτη ύλη του 10 στρεμμάτων κτήματός του στις Καμάρες έφτιαξε το 2008 τον πρώτο πειραματικό οίνο, από αμπέλι μεγάλης ηλικίας. Από το 2009 έως το 2011 προχώρησε σε πειραματικές οινοποιήσεις, με σύμβουλο και δάσκαλο τον ελληνοκαναδό οινοποιό Γ. Παπαγεωργίου. Το 2012 δημιουργεί το πειραματικό Αλισσάφι Κτήμα Αδάμ. Προχώρησε δε σε μελέτη και πειραματικές οινοποιήσεις λευκού, ροζέ και κόκκινου κρασιού από τις ποικιλίες αηδάνι, μονεμβασιά, μαντηλαριά, μαυροτράγανο και βάφτρα. Από τη μικρή παραγωγή του οινοποιείου κυκλοφορούν 4 ετικέτες της σειράς Alissafi, δύο για λευκό και από μία για ροζέ και ερυθρό κρασί.

 

Asteras.jpg

Οινοποιείο Αστέρας

Για τον Κωνσταντίνο Ρούσσο το να ακολουθήσει την καλλιέργεια των αμπελώνων ήταν μονόδρομος , αφού αναθράφηκε μέσα στα αμπέλια της οικογένειας του. Την αγάπη και το μεράκι για την αμπελουργία μετέδωσαν στον Κωνσταντίνο ο παππούς και ο πατέρας του, που καλλιεργούσαν με πάθος τους οικογενειακούς αμπελώνες. Σταδιακά, οι αμπελώνες αυτοί επεκτάθηκαν και φυτεύτηκαν γραμμικά νέα κλήματα με τοπικές ποικιλίες. Η πρώτη μεγάλη φύτευση έγινε το 2007, 40 στρέμματα. Τα επόμενα τέσσερα χρόνια φυτεύτηκαν αλλά 30. Η οινοποίηση ξεκίνησε το 2016, με στόχο και όνειρο το Οινοποιείο Αστέρας, που λειτούργησε ένα χρόνο μετά, να βάλει το δικό του οινικό στίγμα στον αμπελοοινικό χάρτη της Πάρου.Το 2018 το εν λόγω οινοποιείο ξεκίνησε να εμφιαλώνει: λευκό από ποικιλίες μονεμβασιά, μαλαγουζιά και ασύρτικο, ροζέ από μανδηλαριά και  ερυθρό από μανδηλαριά και μονεμβασιά. Το σύγχρονο Οινοποιείο Αστέρας είναι επισκέψιμο και χαίρεται να υποδέχεται οινόφιλους. 

 

Louridis.jpg

 

Οινοποιείο Λουρίδη

Ο οινοπαραγωγός Νίκος Λουρίδης αξιοποιεί με πάθος από το 2000, στο οινοποιείο του στην Μάρπησσα, τις τοπικές ποικιλίες που καλλιεργεί στα 24 στρεμμάτων αμπέλια του. Βρίσκονται στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού (περιοχές Δρυός και Χρυσή Ακτή). Την επιμέλεια της οινοποίησης έχει ο οινολόγος Γιάννης Φλεριανός. Δύο είναι τα κρασιά του οινοποιείου Λουρίδη: Ένα λευκό και ένα ερυθρό ΠΟΠ Πάρος, εκ των οποίων το δεύτερο περνάει από βαρέλι για 1 χρόνο και μένει στην φιάλη για 3 μήνες. Το οινοποιείο λειτουργεί από το 2007, είναι επισκέψιμο και ιδανικό για οινόφιλους που θέλουν να γνωρίσουν εκτός από παριανά κρασιά και τη νησιώτικη φιλοξενία.

 

EASParou.jpg

 

ΕΑΣ Πάρου

Η αμπελουργία διατηρεί, ανάμεσα σε άλλα προϊόντα, την πρώτη θέση του ενδιαφέροντος της Ένωσης Πάρου, στην Παροικιά, αφού το κρασί ταυτίζεται με το νησί και τις βαθιές ρίζες των αμπελιών του. Το 1956 απέκτησε το πρώτο ιδιόκτητο οινοποιείο της, ενώ το 1987 ολοκλήρωσε το σημερινό χώρο οινοποίησής της. Μια σημαντική κίνησή έκανε το 1996, με πρόγραμμα για την ανασύσταση της παριανής αμπελουργίας σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας. Στόχος ήταν η αποδοτικότερη εκμετάλλευση του παριανού αμπελώνα και η παραγωγή αμπελοοινικών προϊόντων υψηλότερης ποιότητας και βιολογικής αξίας. Σήμερα, ο οινολόγος Γιάννης Βογιατζής επιμελείται την οινοποίηση της περιορισμένης, πια, παραγωγής κρασιών, σε λευκό και ερυθρό ΠΟΠ Πάρος και της σειράς Εκατονταπυλιανή.