ΚΡΑΣΙΑ

Η συμμορία των δεκατριών χαρμανιών

  03/09/2020

Της Πανδώρας Χωκ

 

Παρακολουθώντας το SaveVintage2019 βρήκα πως έχει φερθεί άνισα υπέρ των μονοποικιλιακών κρασιών. Θέλοντας να αποκατασταθεί αυτή η αδικία κατά των χαρμανιών επικοινώνησα με την εταιρεία Vinetum, υπεύθυνη για την πρωτοβουλία SaveVintage2019 και ούτε λίγο ούτε πολύ μου πρότειναν, αν θέλω, να γράψω εγώ για χαρμάνια. «Μακάρι όλοι όσοι μπορούν και θέλουν να αρθρώνουν οινικό λόγο, όλοι οι καθιερωμένοι και μη οινογράφοι να είναι κοντά μας», μου είπε ο αρχισυντάκτης Αργύρης Καλλιανιώτης.

Άλλο που δεν ήθελα, λοιπόν και ξεκίνησα. Όταν έφτασα τα 13 λευκά κρασιά σταμάτησα. «Μην το γρουσουζέψω», σκέφτηκα. Δεκατρία είναι, ξεχαρμανιάσαμε. Είπα να γράψω και δυο λόγια εισαγωγικά, για τα blends γενικώς και βέβαια προτάσεις για φαγητό, οι οποίες είναι το πρώτο που σκέφτομαι δοκιμάζοντας ένα κρασί. Οινοχόος γαρ, να μην ξεχνιόμαστε.

 

Blends.jpgΠερί blends

Σε πολλές από τις κορυφαίες οινοπαραγωγικές περιοχές του κόσμου, όπως π.χ. το Μπορντό, η παραγωγή οίνων από χαρμάνι ποικιλιών είναι δεδομένη και αποτελεί παράδοση. Στις περιπτώσεις αυτές οι ποικιλίες αμπέλου αλληλοσυμπληρώνονται δίνοντας καλύτερο και πιο σύνθετο αποτέλεσμα, ενώ η διαφορετικότητά τους αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά και τις λιγότερο καλές εσοδείες. Διότι δεν έχουν όλες οι ποικιλίες την ίδια πορεία ωρίμασης, ούτε τις ίδιες ευαισθησίες απέναντι στις ασθένειες και τους εχθρούς της αμπέλου.

Η αντιγραφή κλασικών «blend» ―ειδικά του Μπορντό― από διάφορες οινοπαραγωγικές περιοχές τους κόσμου είναι δεδομένη, αν και μάλλον φθίνει τα τελευταία χρόνια. Η τάση, όμως, που δεν φθίνει είναι η τακτική χαρμανιάσματος ντόπιων ποικιλιών αμπέλου από γνωστές ή ανερχόμενες οινοπαραγωγικές περιοχές με τις λεγόμενες διεθνείς ποικιλίες αμπέλου, όπως το σαρντονέ, το σοβινιόν μπλαν, το καμπερνέ σοβινιόν, το μερλό και το σιρά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα λεγόμενα «Super Tuscans» της Τοσκάνης, που συνδύασαν με μεγάλη επιτυχία διεθνείς κόκκινες ποικιλίες με την ντόπια σαντζιοβέζε. Το ίδιο έχει συμβεί και στην Ελλάδα, με το πάντρεμα διεθνών σκουρόχρωμων ποικιλιών με το ξινόμαυρο, το αγιωργίτικο, το λημνιό, το κοτσιφάλι... Όσον αφορά τα λευκά κρασιά, ο πιο κλασικός συνδυασμός που συναντάμε στην Ελλάδα είναι εκείνος του ασύρτικου με το σοβινιόν μπλαν, ειδικά στη Μακεδονία.

Τα μονοποικιλιακά κρασιά είναι σήμα-κατατεθέν πολλών κορυφαίων ευρωπαϊκών οινοπαραγωγικών περιοχών (π.χ. Βουργουνδία, Λίγηρας κ.ά.), έγιναν όμως μόδα κυρίως στο λεγόμενο «Νέο Κόσμο» όπου η τάση για διαφορετικότητα και η αναζήτηση ασυνήθιστων γεύσεων από διάφορες ποικιλίες είναι αρκετά διαδεδομένη.

Ποια είναι καλύτερα; Τα κρασιά από χαρμάνι ή τα μονοποιλιακά κρασιά; Ούτε τα πρώτα, ούτε τα δεύτερα ή και τα πρώτα και τα δεύτερα. Όλα εξαρτώνται από τη γεωγραφική προέλευση και την ικανότητα του οινοποιού να αναδεικνύει ό,τι καλύτερο έχει να «δώσει» μία ποικιλία αμπέλου (ή περισσότερες, σε blend) εκεί που είναι φυτεμένη.

 

 

Alfega.jpg

Alfega Lefkos 2019, Κτήμα Χατζημιχάλη (ΠΓΕ Κοιλάδα Αταλάντης)

Θέλετε κρασί για ψάρια και οστρακόδερμα; Με φινέτσα που δικαιολογεί υψηλή ποιότητα και τιμή; Σας αρέσουν και οι ξινούτσικες σαλάτες; Μήπως αναζητάτε κρασί για λεμονάτα λευκά κρέατα ή αυγολέμονα; Alfega Lefkos 2019 και καθαρίσατε. Έντονο και λαμπερό κίτρινο, με πρασινογκρί ανταύγειες, από σοβινιόν μπλαν, μαλαγουζιά και ρομπόλα. Πασαρέλα των αρωματικών προικιών τους στη μύτη: φυτικότητα, γκούζμπερι, βασιλικός, λεμόνι και λεμονανθοί, σε συμπαγές, διακριτικό μπουκέτο. Η οξύτητα, στο έντονα λεμονάτο, αναζωογωνητικό και φίνο στόμα, υγραίνει τον ουρανίσκο. Ευκολάκι γι’ αυτήν το 13άρι αλκοόλ, όπως και η στήριξη για παλαίωση, με αρωγούς τον καλό όγκο και το κλειστό ακόμα φρούτο.  

 

AmarantosGaia.jpg

Αμάραντος Γαία Λευκός 2019, Κτήμα Παγγαίο Βιολογικός Οίνος (ΠΓΕ Παγγαίο)

Τέτοια κρασιά θέλουν σε ποτήρι οι πελάτες παμπ της Αγγλίας. Ίσως αυτά να θέλουν και στα μπαρ της Ελλάδας. Πιο πολύ, όμως, τα αναζητούν οι ιδιοκτήτες αυτών των χώρων, γιατί οδηγούν γρήγορα στην επόμενη γουλιά. Το Αμάραντος Γαία Λευκός 2019 είναι καλό και για το σπίτι, για χαλάρωση, διαβάζοντας ή βλέποντας σειρές. Μυρίζει με μέτρια ένταση λεμονανθούς και γιασεμί. Μετά το παίρνει πάνω του το σοβινιόν μπλαν, με φυτικότητα και ακολουθεί το σαρντονέ με πράσινο μήλο. Αυτό ήταν: απλά, γρήγορα και ξεκάθαρα. Έτσι και στο λουλουδάτο στόμα: ευπρόσιτα, με οξύτητα για να μην πλαδαρέψουμε, λίγο αλκοόλ (12%) και μαλακό χαρακτήρα.

 

Amethystos.jpg

Amethystos Blanc 2019, Domaine Costa Lazaridi (ΠΓΕ Δράμα)

Κρασί-πασπαρτού για φαγητά, μοιάζει ικανό να υλοποιεί το αμίμητο, αυτό που προτείνουν τόσες και τόσες πίσω ετικέτες ελληνικών κρασιών. Πάει κάπως έτσι: «συνοδεύει σαλάτες, πιάτα ψαριών και θαλασσινών, ζυμαρικά με πλούσιες σάλτσες, πιάτα μεσογειακής κουζίνας, λευκά και όχι μόνο κρέατα μαγειρευτά ή στη σχάρα, ενώ είναι εξαιρετικό και για ποικιλίες τυριών». Εδώ όμως ισχύει. Τι να κάνουμε; Είπαμε, κρασί-χαμαιλέοντας για συνοδευτικό φαγητών, από το κλασικό χαρμάνι ασύρτικο – σοβινιόν μπλαν. Ένα, μάλιστα, από τα κρασιά που καθιέρωσαν το χαρμάνι αυτό. Το Amethystos Blanc 2019 είναι ανοιχτό λεμονί με πρασινογκρί ανταύγειες και μυρίζει ανανά, λεμόνι, κίτρο και πορτοκάλι. Με καλή ανακίνηση αποκτά ένταση και γίνεται πιο φυτικό. Ωστόσο, η μύτη, αν και πλούσια, είναι ακόμα τσιγκούνα. Με παλαίωση θα δώσει. Προς το παρόν μιλά το ασύρτικο, όπως και στο στόμα, με διαπεραστική φωνή και εσπεριδοειδή. Ο «μάτσο» όγκος θυμίζει σώμα ερυθρού, με ισορροπημένο, όμως, λόγο αλκοόλ/οξύτητα και επίγευση που παραπέμπει στη μύτη «ατελείωτα».

 

Astala.jpg

Αστάλα 2019, Κτήμα Σπυρόπουλου (ΠΓΕ Πελοπόννησος)

Για πλάκα κατεβαίνει το μπουκάλι μόνο του (μην μας ακούσουν και αυτοί της λελογισμένης κατανάλωσης, που, ωστόσο, Respect!). Αλλά θεϊκό θα είναι και με πιάτα Ανατολής, στο τσακίρ κέφι και καυτερά (μόνο 12% αλκοόλ) ή πιάτα με σαφράν. Γιατί, εκτός των άλλων, το Αστάλα 2019 μυρίζει σαφράν. Ποια είναι τα άλλα; Χρώμα παλέτας ζωγράφου, πολύ ανοιχτό πορτοκαλί με γκρι ανταύγειες, για ένα κρασί ο Θεός να το κάνει χαρμάνι: μόλις 6% σοβινιόν μπλαν και 4% σαρντονέ. Έλα, όμως, που κάνουν τη διαφορά! Γιατί τόσο έντονη μύτη πανδαισίας φρούτων, χειμερινών, καλοκαιρινών και εξωτικών, σε φόντο ανθών (γιασεμί και γαρδένια) και μπαχαρικών, π.χ. λευκό πιπέρι, να βγαίνει μόνο από μοσχοφίλερο, μάλλον χλωμό. Ας είναι ορεινών αμπελώνων χαμηλών στρεμματικών αποδόσεων, όπως εδώ ή της εσοδείας 2019, που μας ξετρελαίνει. Για να μην πούμε για το κομψότατο στόμα, σκέτο φιγουρίνι φωτογραφιών που τραβήχτηκαν σε μέρη εξωτικά, με την πινελιά ισορροπίας ενός έμπειρου στυλίστα. Ξεφύγαμε! Για να το επαναφέρουμε στο κρασί, ας πούμε πως έχει και πολύ μακρά επίγευση.

 

GennimaPsihis.jpg

Γέννημα Ψυχής Λευκός 2019, Κτήμα Μανωλεσάκη (ΠΓΕ Δράμα)

Λοιπόν, έχετε ποτέ αναρωτηθεί πόσα καλαμάκια χοιρινού/κοτόπουλου ή κοτόπουλα σχάρας καταναλώνονται καθημερινά στην Ελλάδα; Έχετε δεν έχετε, το Γέννημα Ψυχής Λευκός 2019 θα ήταν το ιδανικό κρασί-συνοδός τους. Στο κλασικό χαρμάνι Δράμας/Καβάλας, ασύρτικο – σοβινιόν μπλαν, προστίθεται σαρντονέ. Τι δίνει; Χρυσογκρί ανταύγειες και πιο έντονο κίτρινο χρώμα στην όψη, μήλο και αχλάδι στη μύτη. Πλάι στη φυτικότητα και τα γκούζμπερι του σοβινιόν μπλαν, σε φόντο εσπεριδοειδών του ασύρτικου και νύξεις ανανά και μπανάνας, το μπουκέτο το λες σύνθετο. Είναι και έντονο και εξωστρεφές, όπως εξωστρεφές, ανοιχτό και μάλλον ήπιο είναι και το στόμα. Παρότι ξεκινά δυναμικά, δίνοντάς τα όλα στηριγμένα στο φρούτο και στον όγκο (και λόγω σαρντονέ), με σωστή δόση οξύτητας για το μόλις 12% αλκοόλ. Η διακριτική του επίγευση είναι μακρά.

 

 

 

Thema.jpg

Thema Λευκό 2019, Κτήμα Παυλίδη (ΠΓΕ Δράμα)

Αυτό που η πρώτη μυτιά υπονόησε,  επιβεβαίωσε η πρώτη γουλιά: Εδώ έχουμε «θέμα»: ένα κρασί-κόσμημα για το τραπέζι. Για ψάρια και θαλασσινά υψηλού επιπέδου και τιμής, ανάλογης ποιότητας λευκά κρεατικά, στη σχάρα ή με λευκές σάλτσες, ακόμα και ένα καρέ αρνιού. Για να μην μιλήσουμε για πιάτα υψηλής γαστρονομίας ευφάνταστων σύγχρονων σεφ (αλλά, πάλι, γιατί να μην μιλήσουμε;). Αν και ίσως και να τα είπαμε όλα, ας δούμε και αυτό καθαυτό το Thema Λευκό 2019. Το αξίζει! Το κλασικό χαρμάνι της Δράμας, ασύρτικο – σοβινιόν μπλαν, σε μια από τις καλύτερες και πιο εκφραστικές εκδοχές του, πιστοποιεί το επίπεδο της εσοδείας 2019. Αν θέλετε να το αδικήσετε μην το δοκιμάσετε και παλαιωμένο, ακόμα και για αρκετά χρόνια (ωστόσο, αδικημένοι θα είστε τότε εσείς). Για την ώρα, έχει ζωηρό και λαμπερό κίτρινο χρώμα με χρυσές και γκρι ανταύγειες. Η σοβαρή μύτη του έχει μπροστά της πολλή εξέλιξη. Οι δύο ποικιλίες κρατούν την ισορροπία καλύτερα και από το ΝΑΤΟ ανάμεσα σε Ελλάδα – Τουρκία: λεμόνι και ορυκτότητα που περιμένεις από το ασύρτικο, φυτικότητα και γκούζμπερι από το σοβινιόν μπλαν, όλα σε κάδρο εξωτισμού. Στόμα-καρμπόν της μύτης αρωματικά, με τη δύναμη του φρούτου να παίζει μαζί μας κρυφτό και την οξύτητα να περιμένει υπομονετικά το χρόνο να ξαμολυθεί. Διότι μόνο με το χρόνο θα εκφραστεί και η διακριτική, προς το παρόν, αλλά πολύ μακρά, επίγευση.

 

Agrimi.jpg

Kokotos Roditis – Savatiano, “Agrimi”, 2019 (Ποικιλιακός Οίνος Αττικής)

Πιο ήμερο απ’ όσο προμηνύει τ’ όνομά του, το «Αγρίμι» 2019 φαντάζει καλό για αρωματικά, αλλά ελαφριά πιάτα με μυριστικά. Π.χ. πράσινες σαλάτες, σαλάτες με όσπρια, ζυμαρικά με λευκές, αρωματικές και ελαφριές σάλτσες. Αχυροκίτρινο, με πράσινες ανταύγειες, μυρίζει βότανα, όπως βασιλικό, σε φόντο λουλουδιών, π.χ. γαρύφαλλο, οπότε να και ρομαντικό το «Αγρίμι». Αν σπας, όμως το κεφάλι σου, «τι μυρίζει, τι μυρίζει;», αυτό είναι το αποξηραμένο βερίκοκο. Με φρεσκάδα, η μύτη είναι σοβαρή και ικανή να κάνει τις ποικιλίες γρίφο. Να πάλι το βερίκοκο και στο στόμα, πάει τα άνθη και τα βότανα στο παρασκήνιο. Δώστε βερίκοκο στο λαό, γρήγορα και στην επίγευση, με υγρό, ακόμα, τον ουρανίσκο από την οξύτητα. Ευτυχώς, ο όγκος δεν την αφήνει ξεκρέμαστη, ούτε από φρούτο, ούτε από αλκοόλ.

 

Vogiatzi.jpg

Κτήμα Βογιατζή Λευκός 2019 (ΠΓΕ Βελβεντός)

Αυτό που λέμε «κρασί φαγητού», τέλειο για ήπιες σαλάτες (και βραστές), για πάστα και ριζότο, για διάφορα όσπρια, πίτες, αλλά και για μικρά ψάρια και θαλασσινά ελαφρά τηγανισμένα, λευκά κρέατα στη σχάρα και άλλα πολλά, αυτό είναι το Κτήμα Βογιατζή Λευκός 2019 και πάει μ’ ένα κάρο πιάτα. Είναι λαμπερό, με κίτρινο χρώμα και αχνές γκρι ανταύγειες. Αρχικά μυρίζει ήπια, μήλο και αχλάδι. Μετά, λουλούδια στολίζουν το φόντο. Πυκνή η μύτη, βγάζει και εσπεριδοειδή με μασίφ τρόπο. Σαρντονέ και ασύρτικο σφυχταγγαλιάζονται εκφραστικά και στο ήπιο, χωρίς γωνίες, στόμα-ήρεμη δύναμη. Κατά τα άλλα, όλα τα της γεύσης βρίσκονται σε ισορροπία μεταξύ τους, έως και την αρκετά μακρά επίγευση.

 

Kyklos.jpg

Kyklos White Selection 2019, Wine Museum Tzivani (ΠΓΕ Στερεά Ελλάδα)

Κρασί-συνοδός ελληνικών φαγητών, δεν θα απογοητεύσει στο καθημερινό τραπέζι, με πιάτα που συναντάς στις περισσότερες ελληνικές οικογένειες. Το λεμονί χρώμα του Kyklos White Selection 2019 χρυσαφίζει ζωντανά και διάφανα. Αρχικά μυρίζει εξίσου σοβινιόν μπλαν και σαρντονέ, μέχρι η πρώτη ποικιλία να κερδίζει την επικράτηση. Από το μήλο, λοιπόν, του σαρντονέ στη φυτικότητα του σοβινιόν μπλαν, με απλότητα και μεσογειακά θερμό χαρακτήρα (13,5% αλκοόλ). Έτσι και στο στόμα, η φρουτώδης οξύτητα είναι αρκετή για τον όγκο αλκοόλ και φρούτου και η καλής διάρκειας επίγευση είναι κάπως θερμή, με αρώματα εσπεριδοειδών.

 

LokrikiGi.jpg

Λοκρική Γη 2019, Κτήμα Παπουτσή (ΠΓΕ Κοιλάδα Αταλάντης)

Οι ορκισμένοι υπέρ των κρασιών από σταφύλι βιολογικής γεωργίας θα βρουν εδώ το ιδανικό τους για το καθημερινό τραπέζι. Το αρκετά έντονο κίτρινο χρώμα με χρυσές-γκρι ανταύγειες θα τους αρέσει. Το ίδιο θα γίνει και με την ευπρόσιτη και ευχάριστη μύτη του Λοκρική Γη 2019, που θυμίζει αρχικά μαλαγουζιά: δροσιστική φρεσκάδα, βασιλικός και άλλα βότανα. Μετά έρχονται τα μήλα και τα αχλάδια (σαρντονέ). Έτσι κινείται και το στόμα: τάλε κουάλε αρωματικά και εύληπτα, καλά κάνει και τσιμπάει στην οξύτητα για το μόλις 12% αλκοόλ του. Αυτό ανταποδίδει με τη σειρά του το τσίμπημα στην αρκετά επίμονη επίγευση.

 

MetronAriston.jpg

Μέτρον Άριστον 2019, Οινοποιείο Παπαντώνη (ΠΓΕ Πελοπόννησος)

Μας φαίνεται άψογο για το καθημερινό φαγητό του φθινοπώρου που έρχεται, το οποίο μπορεί να ομορφύνει. Γιατί το Μέτρον Άριστον 2019, από ροδίτη – chardonnay, είναι παντού ευχάριστο: 1. στο κάπως σκούρο κίτρινο χρώμα με χρυσές ανταύγειες, 2. στη χαλαρή μύτη, όπου η ελληνική ποικιλία επικρατεί (άγουρο πεπόνι, καρπούζι και χαμομήλι), ενώ η ξένη ακολουθεί (μήλο) και 3. στο στόμα. Εκεί, αν και ήπιο, είναι στιβαρό και λίγο οινώδες, με τα αρώματα της μύτης παρόντα και δροσιστικά (ίσως πιο πολύ του σαρντονέ). Το αλκοόλ (12,5%) τα βρίσκει καλά με την οξύτητα και κάτι ωραίο μας μυρίζει στην καλής διάρκειας επίγευση: πατέ πράσινης ελιάς.

 

Strofilia.jpg

Στροφιλιά Λευκός 2019, Κτήμα Στροφιλιά (ΠΓΕ Πελοπόννησος)

Κάποιες μέρες δεν μαγειρεύετε κάτι ξεχωριστό; Κάποια βράδια δεν παραγγέλνετε κάτι πιο εκλεκτό, π.χ. σούσι; Τότε ανοίξτε και ένα Στροφιλιά Λευκός 2019, από ροδίτη – σοβινιόν μπλαν. Επανασυστήνεται, όπως γενικότερα το Κτήμα Στροφιλιά. Χρυσοκίτρινο κρασί με γκρι ανταύγειες, μυρίζει σοβινιόν μπλαν με ένταση: φυτικότητα και ίχνη pipi de chat. Στο φόντο τα φρούτα του ροδίτη (εσπεριδοειδή και πεπόνι), όπως στη μύτη, έτσι και στο στόμα, αλλά στην αρχή. Γιατί μετά, σοβινιόν μπλαν – ροδίτης 0-1. Έτσι ή αλλιώς, ικανοποιητικός ο όγκος φρούτου – αλκοόλ (12,5%), ισορροπεί με τη σοφά τσιμπημένη οξύτητα και το σκορ παραμένει ίδιο μέχρι και τη λήξη: τη δροσιστική επίγευση, που διαρκεί ικανοποιητικά.

 

Foloi.jpg

Φολόη 2019, Κτήμα Μερκούρη (ΠΓΕ Πελοπόννησος)

Κρασί-πιστοποίηση πως η εσοδεία 2019 πετάει και πολλά λευκά της αξίζουν και παλαίωση! Το Φολόη 2019 ικανοποιεί παρέλαση πιάτων: σαλάτες υψηλής οξύτητας, ευρεία γκάμα ψαριών και θαλασσινών και ευφάνταστα μοντέρνα πιάτα fusion καταβολών, ενώ πιάτα με λευκό κρέας, μέχρι και αρνάκι στο φούρνο με πατάτες ή μοσχάρι λεμονάτο της κατσαρόλας δεν θα το απαρνηθούν. Είτε ευθύνεται το 10% βιονιέ, είτε ο ροδίτης πλαγιών Αιγιαλείας, η μάχη ανάμεσα στα ανθικά (βιονιέ) και στα φρουτώδη αρώματα του αχνοκίτρινου, λαμπερού αυτού κρασιού είναι επική. Νικητές του άνισου αγώνα τα φρούτα (ροδίτης), κυρίως τα πιο εξωτικά: αρχικά μπανάνα και λίτσι (μπορεί και από το βιονιέ), μήλο, πεπόνι και εσπεριδοειδή στη συνέχεια, σε μια γοητευτική και κομψή μύτη που υπόσχεται εξέλιξη. Το στόμα είναι ζουμερό, χυμώδες και δυνατό. Ο πολύς όγκος φρούτου και αλκοόλ εξισορροπείται καλά από φρουτώδη οξύτητα που υγραίνει τον ουρανίσκο. Μακρά η επίγευση, διαθέτει αρώματα εσπεριδοειδών και ίχνη εξωτισμού.