ΚΡΑΣΙΑ

Αγιωργίτικο 2019, ΠΓΕ Πελοπόννησος: κρασιά ευκαιρίες

  12/03/2021

του Αργύρη Καλλιανιώτη

 

Το αγιωργίτικο είναι ταυτόσημο με την ένδειξη ΠΟΠ Νεμέα όπου συμμετέχει σε ποσοστό 100%, χρησιμοποιείται όμως και για την παραγωγή οίνων ΠΓΕ. Συχνότεροι είναι οι ΠΓΕ Πελοπόννησος, πέντε εκ των οποίων δοκιμάστηκαν, εξέπληξαν με το καλό επίπεδό τους, ιδίως σε σχέση και με την τιμή τους και στάθηκαν αφορμή για το εξής ερώτημα: Γιατί ένας οινοπαραγωγός με έδρα τη Νεμέα ή ακόμα και εκτός αυτής, να προτιμά την ένδειξη ΠΓΕ Πελοπόννησος από την ΠΟΠ Νεμέα για ένα κρασί από αγιωργίτικο της εν λόγω περιοχής; Η απάντηση έχει πολλές πτυχές, όπως είναι η προέλευση και η ποιότητά του σταφυλιού, θέματα νομοθεσίας, η ιεράρχηση της γκάμας κάθε οινοποιού, ο ανταγωνισμός, ακόμα και οι εξαγωγές.

 

Value-for-money.jpg

 

ΠΓΕ Πελοπόννησος vs ΠΟΠ Νεμέα

Πριν την απάντηση και τη γευστική δοκιμή των κρασιών ας θυμηθούμε μερικά πράγματα για τον οίνο ΠΓΕ Πελοπόννησος, που αριθμεί εκατοντάδες ετικέτες κρασιού, τις περισσότερες ανάμεσα σε ελληνικούς οίνους ΠΓΕ επιπέδου περιφέρειας. Οι λίγο παλαιότεροι θα θυμούνται την ένδειξη «Πελοποννησιακός Τοπικός Οίνος» την οποία αντικατέστησε, για κρασιά μονοποικιλιακά ή χαρμάνια κάθε χρώματος, από ποικιλίες αμπέλου όλων των οίνων ΠΓΕ και ΠΟΠ Πελοποννήσου, άρα και από αγιωργίτικο. «Προσοχή, όμως…», λέει ο οινολόγος, οινοποιός και πρόεδρος του ΣΕΟ (Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου), Γιώργος Σκούρας: «Ένα κρασί ΠΓΕ Πελοπόννησος από αγιωργίτικο πρέπει να περιέχει έστω και ένα ελάχιστο ποσοστό άλλης μιας ποικιλίας, ασχέτως εάν στην ετικέτα αναγράφει μόνο το αγιωργίτικο, κάτι νόμιμο εφόσον το τελευταίο συμμετέχει σε ποσοστό πάνω από 80%».

Βεβαίως, τα κρασιά ΠΟΠ Νεμέα παράγονται υποχρεωτικά από 100% αγιωργίτικο της θεσμοθετημένης ζώνης, οπότε και μόνο για αυτό διαφοροποιούνται, έστω τυπικά. Όπως φαίνεται δε από το ρεπορτάζ, κοινή επιλογή παραγωγών της Νεμέας είναι να κρατούν την εν λόγω γεωγραφική ένδειξη για τα κρασιά από το καλύτερο σταφύλι τους και βέβαια για αυτά με τις υψηλότερες τιμές. Ακόμα και όταν δεν τα ωριμάζουν σε βαρέλι, αφού η νομοθεσία δίνει πια αυτό το δικαίωμα, πόσο μάλλον όταν το κάνουν. Ιεραρχούν, λοιπόν, με αυτόν τον τρόπο την γκάμα τους, ενώ κάποιοι επιλέγουν να μην βγάζουν καν κρασί ΠΓΕ Πελοπόννησος Αγιωργίτικο, αλλά περισσότερα του ενός κρασιά ΠΟΠ Νεμέα, διαφορετικών επιπέδων ποιότητας και τιμής. Αυτό κάνει και ο κ. Σκούρας: «Βάζω την ποικιλία σε δεύτερη μοίρα  και τονίζω την ονομασία προέλευσης Νεμέα», λέει.

Ιεράρχηση, βέβαια, επιτυγχάνεται και διά της χρήσης του ΠΓΕ Πελοπόννησος. Όπως λέει ο οινολόγος - οινοποιός Βασίλης Λαφαζάνης, της Γεώργιος Λαφαζάνης Οινοποιητική, «η εταιρεία μας εμφιαλώνει πολλά προϊόντα, που ξεκινούν από επιτραπέζιους οίνους μέχρι και παλαιωμένους οίνους ΠΟΠ. Επιλέξαμε να κυκλοφορούμε το φρέσκο αγιωργίτικό μας, το Epìcus, ως ΠΓΕ Πελοπόννησος, ώστε να υπάρχει διαβάθμιση έναντι του ΠΟΠ Νεμέα, το οποίο έχει ωριμάσει για δώδεκα μήνες σε δρύινα γαλλικά βαρέλια». Ανάλογη είναι και η επιλογή της οινοποιίας Τρουπή: «ο οινολόγος μας είναι και οινολόγος σε οινοποιείο της Νεμέας και υπάρχει μία μορφή συνεργασίας με αυτό για την παραγωγή ενός οίνου ΠΟΠ Νεμέα περιορισμένης κυκλοφορίας, προς το παρόν μόνο για το εξωτερικό. Είναι συνειδητή μας απόφαση το κρασί Fteri Agiorgitiko (ΠΓΕ Πελοπόννησος) να παράγεται στο οινοποιείο μας στη Μαντινεία, οπότε δεν θα μπορούσε να είναι ΠΟΠ. Σε αντίθεση με το στυλ του ΠΟΠ Νεμέα, στο ΠΓΕ Πελοπόννησος θέλαμε να δώσουμε έμφαση στα φρέσκα αρώματα της ποικιλίας. Έτσι, όχι μόνο δεν έχει παλαίωση, αλλά εκτός και από αρκετές διαφορές στην οινοποίηση, τα σταφύλια που χρησιμοποιούνται είναι από διαφορετικές περιοχές της ζώνης τής Νεμέας», λέει η οινοποιός Παναγιώτα Τρουπή.

Μιλώντας για προέλευση σταφυλιού, ας μην ξεχνάμε και κάτι ακόμα: «Πολλές περιοχές στις παρυφές της Νεμέας ερίζουν να μπουν στην αμπελουργική ζώνη: Τάτσι, Σκοτεινή, Κεφαλάρι κ.ά. δίνουν θαυμάσιο αγιωργίτικο. Σταφύλι από αυτές χρησιμοποιούν πολλοί για κρασιά ΠΓΕ Πελοπόννησος Αγιωργίτικο. Δεν θα μπορούσε να μπει σε οίνους ΠΟΠ Νεμέα», συμπληρώνει ο Πρόεδρος του ΣΕΟ.

Ένα ακόμα θέμα νομοθετικής φύσης αφορά το πώμα: Η νομοθεσία δεν επιτρέπει τη χρήση βιδωτών πωμάτων σε οίνους ΠΟΠ, οπότε όσοι οινοπαραγωγοί τα επιλέγουν δεν μπορούν να χρησιμοποιούν την εν λόγω ένδειξη για αυτά. «Κάνουμε τη ζωή μας δύσκολη χωρίς λόγο», λέει σχετικά η οινολόγος - οινοποιός Μαρία Μαλτέζου (Κτήμα Στροφιλιά) και προσθέτει: «η νομοθεσία δεν επιτρέπει να κυκλοφορούμε το φρέσκο αγιωργίτικό μας ως ΠΟΠ Νεμέα, ακόμα και εάν το επιθυμούμε, γιατί επιλέγουμε για αυτό βιδωτό πώμα. Στο εξωτερικό δεν διανοούνται πια να πωματίζουν με διαφορετικό τρόπο τέτοια ευπρόσιτα κρασί “ροής”». Με την άποψή της υπέρ της χρήσης βιδωτού πώματος και σε κρασιά ΠΟΠ συντάσσεται ανοιχτά και ο οινολόγος - οινοποιός Γιάννης Παρασκευόπουλος (Gaia Wines), καθηγητής Τεχνολογίας Οινικών Προϊόντων και Πρόεδρος του Τμήματος Επιστημών Οίνου, Αμπέλου και Ποτών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Χαρακτηρίζει την εν λόγω κατάσταση, «νομοθεσία δεινοσαύρων», καταδεικνύοντας γλαφυρά πόσο ξεπερασμένη τη βρίσκει.

 

Η μπράντα και τα μυστικά της

Μία άλλη παράμετρος που αφορά τα κρασιά ΠΓΕ Πελοπόννησος Αγιωργίτικο είναι ότι σε αυτά συναντάμε συχνότερα κρασιά μάρκας (μπράντας), ακόμα και ως μέρος ολόκληρης σειράς, όπως για παράδειγμα «τα κρασιά Monograph. Αποτελούν μια ολόκληρη σειρά και ένα εξ αυτών είναι το Monograph Αγιωργίτικο», σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, που τονίζει ένα ακόμα πολύ σημαντικό στοιχείο που αφορά πάλι τη νομοθεσία: «Ακόμα και ένα από τα κρασιά μιας σειράς να είναι ΠΓΕ, δεν επιτρέπεται κάποιο άλλο της ίδιας σειράς, δηλαδή υπό την ίδια μπράντα, να είναι ΠΟΠ». Εξηγεί δε πως άλλος είναι ο ρόλος των κρασιών μάρκας και άλλος αυτός των ΠΟΠ στην αγορά. «Οι περισσότεροι που αγοράζουν “Θαλασσίτη” επιλέγουν το “όνομα”. Επιλέγουν την εν λόγω μπράντα και όχι υποχρεωτικά ΠΟΠ Σαντορίνη, ακόμα και σήμερα που η εν λόγω γεωγραφική ένδειξη έχει αναδειχθεί τόσο», λέει για ένα από τα κρασιά του, που, όντως, ανέδειξαν και υποστηρίχθηκαν από τη δύναμη της μάρκας απέναντι στον ανταγωνισμό. Σε κοντινό μήκος κύματος και ο Γιώργος Σκούρας δηλώνει πως «πράγματι, τα κρασιά ΠΓΕ και η επιλογή τους μπορεί να αποτελέσουν εμπορικό εργαλείο στα χέρια του οινοποιού».

 

ΠΓΕ Πελοπόννησος Αγιωργίτικο: κρασιά ευκαιρίες

Τα πέντε ευπρόσιτα, τόσο σε οργανοληπτικό προφίλ όσο και σε τιμή, κρασιά που έδωσαν την ευκαιρία να ειπωθούν όλα αυτά (τρία εξ αυτών με βιδωτό πώμα), οδήγησαν σε μία κοινή διαπίστωση: Το αγιωργίτικο, καλά καλλιεργημένο στο αμπέλι, επιλεγμένο και αξιοποιημένο στο οινοποιείο είναι εξαιρετικό σταφύλι για καθημερινά ερυθρά κρασιά αξιώσεων, είτε δεξαμενής, είτε περασμένα για λίγο από βαρέλι. Εάν στο κάδρο μπει και η τιμή τους, τα πράγματα γίνονται πολύ καλύτερα. Μας επιτρέπουν να μιλάμε ακόμα και για κρασιά - ευκαιρίες, πάντα εντός του πλαισίου τιμολόγησης των ελληνικών οίνων.

 

 

Epicus2.jpg

 

 

Epìcus 2019, Γεώργιος Λαφαζάνης Οινοποιητική

Με σχετικά ανοιχτό ρουμπινί χρώμα και καφετί περίμετρο το φρέσκο αυτό αγιωργίτικο έχει ελαφρώς οινώδη μύτη που παραπέμπει στο αναζωογονητικό άρωμα από κοτσάνι ντομάτας, αλλά και σε ντομάτα. Με ανάδευση του ποτηριού η μύτη γίνεται έντονη και ανθώδης, θυμίζοντας ξεκάθαρα γαρύφαλλα, σε φρουτώδες και μπαχαρένιο φόντο (μήλο και κάρδαμο, αντίστοιχα). Είναι μια ιδιαίτερη, ευχάριστη και σαφώς πρωτότυπη μύτη με χαρακτήρα.

Στο στόμα το κρασί είναι ακόμα πιο μπαχαρένιο, διατηρεί τα προ ανάδευσης αρώματα και έχει διεισδυτικότητα, μαζί με γλυκιά αίσθηση θερμότητας. Με μέτριο σώμα, έχει αισθητές τανίνες καλής ποιότητας, που αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το αλκοόλ του (13%), υποβοηθούμενες από τη μέτρια οξύτητα. Η σχετικά μακρά επίγευση διαθέτει μίγμα αρωμάτων της μύτης, κυρίως αυτών κατόπιν ανάδευσης. Μετά από νύξεις στυφάδας παραδίδεται τελικά στη γλύκα του αλκοόλ. Ένα κρασί για πολλά φαγητά, ιδανικό για μεσογειακά καλομαγειρεμένα πιάτα τα οποία θα αναδείξει δεόντως.

 

 

 

FTERI-agiorgitiko2.jpg

 

 

 

Fteri Agiorgitiko 2019, Troupis Winery

Ρουμπινί χρώμα μετρίου βάθους και ιώδεις ανταύγειες νεότητας για ένα κρασί που μυρίζει φρούτα: κεράσια Βοδενών, βύσσινα και ρόδι δίπλα στο αναπάντεχο άρωμα από σιρόπι σφενδάμου, έντονο κατόπιν ανάδευσης του ποτηριού. Τότε τα αρώματα πυκνώνουν και γλυκαίνουν. Δεν χάνουν τη φρεσκάδα τους, ενώ σε αυτά προστίθενται και εκείνα του αχλαδιού και του μήλου. Αρκούντως πολύπλοκη, σχετικά πυκνή και φρέσκια, η μύτη φανερώνει το αρκετά μεγάλο υψόμετρο προέλευσης του σταφυλιού παραγωγής (350-730μ.).

Με τη γλυκιά αίσθησή της ξεκινά το στόμα, που γεμίζει και από τα αρώματά της. Η διόλου ευκαταφρόνητη ποσότητα στρογγυλεμένων τανινών αθροίζεται με τη μέτρια οξύτητα και ισορροπεί το κάπως υψηλό αλκοόλ (13,5%). Σώμα άνω του μετρίου με στοιχεία φινέτσας οδηγεί στην ιδιαίτερα μακρά, φρουτώδη επίγευση, που ολοκληρώνεται με ευχάριστα γλυκιά αρωματική αίσθηση, όπως αυτή που κατέληγε η μύτη. Ένα φρέσκο αγιωργίτικο που τείνει να εξαντλεί τα περιθώρια ποιότητας για τα επίπεδα τιμής του.

 

 

 

agiorgitiko-treis-lofoi2.jpg

 

 

Kokotos Agiorgitiko 2019 «Τρεις Λόφοι»

Πορφυρό μετρίου βάθους και λαμπερό κρασί που χωρίς ανάδευση του ποτηριού αφήνει ίχνη αρώματος ξύλου στην κάπως θερμή μύτη. Κατόπιν ανάδευσης, το φρούτο (μήλο, λωτός, αχλάδι κ.ά.) συνοδεύει το ξύλο ισορροπημένα. Σοφή η εξάμηνη χρήση γαλλικής δρυός οδηγεί σε συγκεκριμένο στυλ κρασιού: ελαφρύ με φρεσκάδα, «μικρογραφία» ενός ερυθρού παλαίωσης.

Το στόμα έχει ευγένεια, κυρίως λόγω ελάχιστων και διακριτικών τανινών ανάλογα ευγενικής καταγωγής και διαθέτει αρωματική ευθύτητα σε αρμονία με τα αρώματα της μύτης. Το ίδιο συμβαίνει και με την ελαφριά θερμότητά του, παρά το σχετικά χαμηλό αλκοόλ (12,5%). Σώμα μέτριο, οξύτητα άνω του μετρίου και αναπάντεχα μακρά και φρουτώδης επίγευση, που αφήνει το καλύτερο για το τέλος. Κρασί πανέξυπνο πασπαρτού που θα έπειθε τους λάτρεις οίνων αυτού του χρώματος και πολλούς που δεν αγαπούν τα ερυθρά κρασιά και δη τα ωριμασμένα σε βαρέλι.

 

 

 

 

Monograph_Agiorgitiko2.jpg

 

 

 

Monograph Αγιωργίτικο 2019, Gaia Wines

Μέτρια βαθύ ρουμπινί με ιώδη περίμετρο νεότητας, χωρίς ανάδευση του ποτηριού το κρασί μυρίζει ελαφρώς σοκολάτα. Κατόπιν ανάδευσης η μύτη γίνεται φρουτώδης (ρόδι και φραγκοστάφυλο με νύξεις μήλου και αχλαδιού), με φρεσκάδα και αρκετή ένταση. Πρόκειται σαφώς για φρουτώδη μύτη χωρίς τίποτα βαρύ, αντίθετα, με νύξεις φινέτσας.

Η ετικέτα τού κρασιού φέρει μονοκονδυλιά που παραπέμπει σε έργο του Πικάσο. Τυχαία ή όχι, η ισπανική αυτή αναφορά οδηγεί σε μία ακόμα, αφού το στόμα θυμίζει αμυδρά φρέσκο, καθημερινό και ευπρόσιτο τεμπρανίγιο. Επιτίθεται με μπόλικο φρούτο, έχει μέτριο σώμα, είναι αρκετά λιπαρό και μαλακό και έχει ανάλογες τανίνες, οι οποίες μαζί με τη μέτρια οξύτητα ισορροπούν θαυμάσια το 13% αλκοόλ. Η ικανοποιητικά μακρά επίγευση θυμίζει αρωματικά τη μύτη, ελκυστικά αγουρωπά. Είναι ένα καλοδουλεμένο και έτσι καλοφτιαγμένο κρασί εξαιρετικής σχέσης ποιότητας - τιμής.

 

 

 

SW-MountainFish2.jpg

 

 

 

Mountain Fish Agiorgitiko 2019, Κτήμα Στροφιλιά

Αρκετά σκούρο, ημιδιάφανο πορφυρό κρασί, με ιώδεις ανταύγειες, μυρίζει έντονα δαμάσκηνα και βύσσινα, ήδη χωρίς ανάδευση του ποτηριού, σε φόντο μελανιού. Κατόπιν ανάδευσης το άρωμα του μελανιού εντείνεται, ενώ των φρούτων διευρύνεται με την προσθήκη του κόκκινου μήλου. Πρόκειται για μία ευχάριστη και εν μέρει αναπάντεχη για αγιωργίτικο μύτη, με ιδιαίτερη φρεσκάδα και ενδιαφέρον.

Το στόμα ξεκινά σε αρμονία με τα αρώματα της μύτης, τόσο σε χαρακτήρες όσο και σε ένταση, η οποία διατηρείται επί μακρόν. Το σώμα είναι ελαφρύ και η οξύτητα λίγο πάνω του μετρίου. Η τελευταία, συνεπικουρούμενη από τις μαλακές και καλοδουλεμένες τανίνες εξασφαλίζει εξαιρετική ισορροπία με το αλκοόλ (13%). Μία κάποια αχνή σφραγίδα στυφάδας στην αρκετά μακρά επίγευση εντείνει την πάντα παρούσα φρεσκάδα. Πρόκειται για ένα φρέσκο και καλοφτιαγμένο κρασί, επιτομή της καθημερινής κατανάλωσης επιπέδου, ευκολόπιοτο αλλά και αρκούντως «σοβαρό», που εκπλήσσει αρωματικά.