ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Λακωνία: Λίγο κρασί, πολλή θάλασσα και καλό φαγητό (μέρος 1ο)

  24/08/2020

του Αργύρη Καλλιανιώτη

Monemvasia.jpgΘέα από ψηλά στη Μονεμβασιά

 

Η φετινή, αυγουστιάτικη επίσκεψη στο ανατολικό, κυρίως, πόδι της Λακωνίας προέκυψε με αφορμή την επιθυμία για χαλαρωτικές καλοκαιρινές διακοπές σε κορυφαίες παραλίες, σε συνδυασμό με υπέροχα ορεινά τοπία και καλό φαγητό. Ένα οδοιπορικό, που πάτησε γερά πόδι και στη νοτιοανατολική Αρκαδία, εξυπηρέτησε τους σκοπούς του και μπορεί να προσφέρει ικανοποίηση σε κάθε οινοτουρίστα που δεν το παίζει οινικός… πράκτορας με αποστολή να επισκέπτεται έξι οινοποιεία την ημέρα. Άλλωστε, σε μια εποχή που τα ταξίδια περιορίστηκαν όσο ποτέ, ό,τι περισσότερο μπορείς να συνδυάσεις σε κάθε ταξίδι τόσο το καλύτερο. Στην περίπτωση, λοιπόν, της Λακωνίας, πηγαίνοντας ή/και επιστρέφοντας, γίνονται και παρακάμψεις σε Αρκαδία, που θα ικανοποιήσουν δεόντως τους πιο λαίμαργους οινοτουρίστες (εδώ είναι οι δρόμοι του κρασιού της Αρκαδίας, από τον επίσημο ιστότοπο των Δρόμων του Κρασιού της Πελοποννήσου). Στη Λακωνία, πάντως, υπάρχουν ποικίλοι αμπελώνες, ενδιαφέρον κρασί, αρκετά οινοποιεία και πολύ καλό φαγητό.

Στο πρώτο μέρος του άρθρου ας δούμε την προετοιμασία που χρειάζεται το εν λόγω ταξίδι, τόσο τουριστικά, όσο και οινοτουριστικά, προκειμένου αυτό να αξιοποιηθεί στο έπακρο.

 

 

Οινοτουριστική προετοιμασία

Ο σωστός οινοτουρίστας πριν πάει σε μια οινοπαραγωγική περιοχή θα κοιτάξει τους δρόμους του κρασιού της, τα οινοποιεία της και, γενικώς, ό,τι αφορά το αμπέλι και το κρασί εκεί. Εδώ είναι οι δρόμοι του κρασιού της Λακωνίας (από τον προαναφερόμενο ιστότοπο), που προτείνουν για επίσκεψη 3 από τα οινοποιεία της περιοχής: την Οινοποιητική Μονεμβασιάς (Τσιμπίδη) το Κτήμα Θεοδωρακάκου και τη Lacovino (όλα τα οινοποιεία της περιοχής και άλλες οινοτουριστικές πληροφορίες από τον Γιώργο Μακρή, γνωστό και ως Wine Surveyor βρίσκονται εδώ).

Συνοπτικά, η Λακωνία έχει καλοφτιαγμένους αμπελώνες (πεδινούς, σε όρη και παραθαλάσσιους), με γηγενείς ή καλά εγκλιματισμένες ελληνικές ποικιλίες αμπέλου (π.χ. κυδωνίτσα, μαυρούδι, μονεμβασιά). Έχει, επίσης, σύγχρονα οινοποιεία, που δίνουν άκρως ενδιαφέροντα έως και εμβληματικά κρασιά (όπως το ΠΟΠ Μονεμβασία-Malvasia), καθώς και κρασιά από άλλες ελληνικές ποικιλίες (π.χ. αγιωργίτικο, ασύρτικο, φιλέρι, μαλαγουζιά) ή και διεθνείς, που στη Λακωνία δεν συναντάς εκτενώς. Πάνω απ’ όλα, όμως, έχει τους λάκωνες οινοποιούς και τους ανθρώπους τους, που είναι φιλόξενοι και πονούν την περιοχή και τα προϊόντα τους.

 

byow.jpgΆλλο κεφάλαιο που ενδιαφέρει τον οινοτουρίστα είναι οι χώροι εστίασης με καλή λίστα εμφιαλωμένων κρασιών και δη τοπικών. Εδώ γελάνε! Όσον αφορά το επώνυμο εμφιαλωμένο κρασί στους χώρους εστίασης, με λιγοστές εξαιρέσεις, τα πράγματα ακολουθούν και στη Λακωνία το γενικότερο πελοποννησιακό καθεστώς, που συναντάται, φυσικά και αλλού στην Ελλάδα (ευτυχώς, βελτιώνεται, αν και με αργούς ρυθμούς): Ξεραΐλα, με το «Ξ» κεφαλαίο! Προτρέπεται, λοιπόν να παίρνετε μαζί το εμφιαλωμένο κρασί σας (σαφώς τοπικό), εξηγώντας στο μαγαζί πως εάν παρείχαν εμφιαλωμένα κρασιά και δη τοπικά θα πληρώνατε για αυτά (αν και σπάνια, θα εκφραστούν αντιρρήσεις). Με λίγη οργάνωση (π.χ. ψυγειάκι θαλάσσης και, οπωσδήποτε, σωστά ποτήρια) το λευκό ή ροζέ κρασί που θα χρειάζεστε συνήθως θα είναι παγωμένο και αγορασμένο από τα προς επίσκεψη οινοποιεία. Ακόμα και από κάβες, οι οποίες όλο και υπάρχουν στην Λακωνία. Ωστόσο, στους χώρους εστίασης που υπάρχει λίστα κρασιών επιλέγουμε από αυτήν (βρείτε εδώ μερικούς), εστιάζοντας στα τοπικά κρασιά.

 Ανεξαρτήτως κρασιού, το φαγητό από μόνο του είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τον οινοτουρίστα. Σχετικά με αυτό, στη Λακωνία ισχύει, επίσης, ότι και γενικότερα: όποιος ψάχνει βρίσκει. Πώς; Συνδυάζοντας, κατά προτίμηση, δύο τρόπους: 1) Διαβάζοντας προσεκτικά στο Διαδίκτυο (κατά προτίμηση άρθρα ειδικών ή έγκριτων μέσων και όχι ψηφοφορίες κοινού) και 2) Ρωτώντας, ντόπιους ή –αν έχουμε και εμπιστευόμαστε– γνωστούς μας ντόπιους. Χρειάζεται, επίσης, υπομονή και διάθεση να οδηγήσεις και λίγο παραπάνω αν είναι απαραίτητο. Διότι όποιος βαριέται (πολλές φορές και όποιος βιάζεται να φάει) θα χάσει.

 

 

 

 

tsaiti.jpgΤο πιτάρι τσαΐτι

 

Η εξειδικευμένη προετοιμασία του υποψήφιου οινοτουρίστα ολοκληρώνεται βρίσκοντας τα καλούδια της περιοχής που θα επισκεφθεί. Ευτυχώς, στη Λακωνία οι καλές πρώτες ύλες, τα καλά προϊόντα και οι ωραίες παρασκευές, πάντα με γνώμονα τη λιτότητα (ίδιον της Λακωνίας), αφθονούν.

Φρούτα και ζαρζαβατικά, ελιές (και βέβαια ελαιόλαδο), ντόπια κρέατα (εξ ου και το μανιάτικο καπνιστό σύγκλινο, αλλά και τα νόστιμα κατσικάκια), παράγωγα πτη/κτηνοτροφίας, όπως αυγά (για τους ντόπιους καγιανάδες) και νόστιμα εδώδιμα τυριά, π.χ. η ζαλάκα (σκέτα, σε ντάκο ή σε γρήγορες πίτες όπως το τσαΐτι). Αυτά, μαζί με ολόφρεσκα και πεντανόστιμα ψάρια και θαλασσινά από τις γύρω θάλασσες (κάποια ονομαστά, όπως το χταπόδι Νεάπολης), αλλά και μέλι, βότανα και μυριστικά από τα βουνά συνθέτουν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παλέτα (ας μην ξεχάσουμε και τα επίσης απλά γλυκά, όπως οι δίπλες, τα παστέλια και τα αμυγδαλωτά).

 

 

 

Τουριστική προετοιμασία

Κάθε οινοτουρίστας που σέβεται τον εαυτό του δεν ξεχνά πως είναι και κανονικός τουρίστας! Αν θέλει, λοιπόν, να χαρεί τον τόπο που επισκέπτεται, πρέπει να προετοιμάσει το ταξίδι του ώστε να μη χάσει όσα αυτός μπορεί να του προσφέρει, ανάλογα, βέβαια, με το γούστο, τις επιθυμίες και τις ανάγκες του ταξιδιού του.  

Προετοιμάζοντας λοιπόν το ταξίδι στη Λακωνία καταλαβαίνεις γρήγορα πως η περιοχή «λακωνίζει» ως προς τις χάρες της. Διότι δεν κομπάζει για αυτές, όπως π.χ. κάνουν (αν και όχι άδικα) Χαλκιδική, Πήλιο, Δυτική Ελλάδα (Θεσπρωτία και Πελοπόννησος), για να αναφερθούμε μόνο στην ηπειρωτική χώρα. Ωστόσο, κορυφαία ατού της Λακωνίας είναι τα τοπία της, ορεινά, πεδινά και θαλασσινά, οι αμμώδεις, βοτσαλωτές, βραχώδεις, συχνά μοναδικές έως και εξωτικές παραλίες της και βέβαια τα όρη της. Ο γοητευτικός Πάρνωνας και ο επιβλητικός Ταΰγετος, με υπέροχα χωριουδάκια), παρότι οι στροφές τους μπορεί να κουράζουν επιβάτες οχημάτων, κάνοντάς τους να γκρινιάζουν, μέχρι και ενοχλητικά. Προσφέρουν, όμως, εξαιρετικές ορεινές εικόνες, θέα και πρόσβαση σε λακωνικές παραλίες, κάποιες από αυτές για ισχυρές συγκινήσεις και κόψιμο της ανάσας. Βεβαίως, τα σκήπτρα της μοναδικότητας και του επισκέψιμου ενδιαφέροντος κρατούν στη Λακωνία η Μονεμβασιά, ο βράχος-καστροπολιτεία τον οποίο απέκοψε σεισμός τον 4ο μ.Χ. αιώνα, ο Μυστράς, μνημείο της Unesco, η Ελαφόνησος, με τα σμαραγδένια, εξωτικά νερά της και τα λακωνικά σπήλαια, με πιο γνωστό το πλωτό σπήλαιο Διρού (πολύ ενδιαφέρον είναι και των τριών εκατομμυρίων ετών σπήλαιο Καστανιάς).

 

Pounta.jpgΠαραλία Πούντας Ελαφονήσου

Πιο αναλυτικά, η Λακωνία, στα νοτιοανατολικά της Πελοποννήσου, αποτελείται από δύο πόδια, που στην κορυφή τους ενώνονται, μορφώνοντας σχήμα που μοιάζει με δοντιού. Στην άκρη του δυτικού ποδιού της περιλαμβάνει το πιο νότιο χερσαίο έδαφος της Ελλάδας, άρα και της Ευρώπης (ακρωτήριο Ταίναρο, με τον όμορφο φάρο, Κάβο Ματαπά). Ανάμεσα στα δύο πόδια βρίσκεται ο λακωνικός κόλπος. Στο δυτικό πόδι είναι και η πρωτεύουσα, η θρυλική Σπάρτη, μια όμορφη πόλη με καλή ρυμοτομία, που αξίζει εξερεύνηση, όπως και η γύρω περιοχή της (π.χ. Μουσείο ελιάς και ελαιολάδου, Αμύκλες κ.ά.). Εδώ συναντάμε και την περίφημη, ηλιοκαμένη και πετρόκτιστη Λακωνική Μάνη, με τη χάρμα ιδέσθαι Αρεόπολη και τα πανέμορφα χωριά Λιμένι, Οίτυλο, Γερολιμένας, Βάθεια, δυτικά, προς το μεσσηνιακό κόλπο και Κότρωνας, Πόρτο Κάγιο κ.ά. προς το λακωνικό κόλπο. Η Λακωνική Μάνη, με την άγρια ομορφιά της είναι ισχυρός πόλος έλξης της περιοχής, όπως είναι, φυσικά, από μόνο του και το γραφικό, παραθαλάσσιο Γύθειο. Οδεύοντας προς το ανατολικό πόδι της Λακωνίας περνάμε από την εύφορη κοιλάδα του ποταμού Ευρώτα (πεδινή Λακωνία) και τις περιοχές Σκάλα και Έλος. Εδώ, ο εν λόγω ποταμός ποτίζει ελαιόλενδρα, δέντρα εσπεριδοειδών, αλλά και πιπεριές, ντοματιές, μελιτζανιές κ.ά., νοστιμίζοντας τους καρπούς τους. Στο ανατολικό πόδι μεγαλύτερη πόλη είναι η Νεάπολη (θαλασσινή πύλη για τα πανέμορφα Κύθηρα, αλλά και ορμητήριο για την Ελαφόνησο). Η Νεάπολη λέγεται και Βάτικα, εξ ου και τα περίφημα βατικιώτικα κρεμμύδια. Όπως και η Σπάρτη, αξίζει εξερεύνηση, μέσα και γύρω, έως τον όμορφο φάρο Μαλέα στον Κάβο Μαλιά. Τέλος, ουκ ολίγα είναι τα χωριά, ακόμα και οικισμοί της Λακωνίας, ορεινά (π.χ. Καρυές, Γεράκι, Γεωργίτσι), πεδινά και βέβαια παραθαλάσσια, που αφήνουν τον επισκέπτη έκθαμβο. Ενδεικτικά αναφέρονται: 1) Προς το Μυρτώο πέλαγος (ανατολικά του αντίστοιχου ποδιού), τα μοναδικής ομορφιάς Κυπαρίσσι και Γέρακας, το πρώτο άκρως ειδυλλιακό και το δεύτερο με... φιόρδ (ναι, φιόρδ) και 2) Προς το λακωνικό κόλπο, τα Ελαία (Ελιά), Πλύτρα, Αρχάγγελος, με λιγότερο άγριο, μάλλον πιο κοσμοπολίτικο χρώμα.

 

 

Στο 2ο μέρος, προσεχώς, θα περιγραφεί μία από τις δυνατές πραγματοποιήσεις ενός οινοτουριστικού ταξιδιού στη Λακωνία, όπως συνέβη το φετινό Αύγουστο, περιλαμβάνοντας παρακάμψεις οινοτουριστικού και όχι μόνο ενδιαφέροντος στην Αρκαδία.